Uitgelegd: gasklepsynchronisatie

Voor alles niet E21 gerelateerd
Post Reply
User avatar
Jeroen
Site Admin
Posts: 26889
Joined: Tue Sep 14, 2004 12:23 pm
My E21(s): '81 323i Baur
Location: The Netherlands
Contact:

Uitgelegd: gasklepsynchronisatie

Post by Jeroen »

Waarom dit epistel?
De ///M motoren van BMW zetten verhoudingsgewijs hoge prestaties neer. Die prestaties zijn bereikt door het toepassen van grote precisie, maar houden daarmee zeker ook extra gevaren in. Zo lopen de motoren af fabriek hoog in de toeren al vrij arm. Dat hoeft niet schadelijk te zijn, maar als door de jaren heen de nauwkeurigheid afneemt kunnen bijvoorbeeld vervuilde injectoren of vacuumlekken wél voor extreem arme en dus gevaarlijke situaties zorgen, met regelmatig zware en kostbare motorschades als gevolg. Individuele gasklephuizen kunnen vervolgens bij afwijkingen tot gevaarlijke verschillen in vullingsgraad leiden. Minder prestaties, maar zeker ook schadelijk. Extra aandacht is bij deze motoren dus een vereiste.

Inleiding
Met grote regelmaat wordt mij gevraagd of ik onderhoud en afstelling voor mensen wil doen. Beperkt in de beschikbare tijd, en omdat voor veel modellen geen bijzondere specialisaties vereist zijn, heb ik me voor derden min of meer toegelegd op de oudere BMW ///M motoren uit M3, M5 en M635CSi als M88-S14-S38-S50. De motoren met individuele gasklephuizen (een gasklep per cilinder, ook wel ITB's genoemd). Dat vergt namelijk wel wat specialistische kennis en gereedschappen, en er is aanzienlijk meer winst te behalen ook. Erg leuk, maar het vraagt wel om een grondige aanpak. Bij deze een beschrijving, die ik overigens overzichtelijk probeer te houden en dus zeker nog geen uitputtend overzicht geeft.

Synchronisatie als wondermiddel
Met grote regelmaat melden zich mensen bij mij die een auto met een dergelijk ///M motor hebben, maar niet tevreden zijn, bijvoorbeeld over gelijkloop, prestaties of verbruik. Of ik 'effe' de gaskleppen wil synchroniseren want dan is alles weer helemaal top. Dat is behoorlijk kort door de bocht en omdat ik dat toch regelmatig aan mensen moet uitleggen kan ik het beter ergens neerschrijven, lijkt dit me een mooie plaats. Om maar met de conclusie te beginnen: ja met gasklepsynchro en afstelling kun je vaak mooie slagen maken en die onhebbelijkheden eruit strijken. Alleen die gasklepsynchro is de kers op de taart, een eindpunt, iets wat je doet als de rest goed is. Als de basis goed is.

De basis
In veel gevallen word ik benaderd door mensen die een youngtimer BMW ///M model hebben aangeschaft, waarbij de E30 M3 de hoofdmoot vormt. Een auto die inmiddels om en nabij de 25 jaar oud is, met als gevolg dat het weleens zo kan zijn dat er het nodige op en aan de auto zit dat onder de normale slijtagedelen valt, hetgeen na 25 jaar wel eens aan de beurt is. Daarnaast moet het motorblok ook gezond zijn. Start dus met een compressiemeting en beoordeel of de distributieketting nog voldoende op spanning is en er niet teveel sprake is van kettingrek. Dan een rondje onderhoud aldaar, verse olie, kleppen stellen, verse bougies, controle bougiekabels en/of bobines, rotor en verdelerkap (indien van toepassing). Controleer de bougies op bougiebeeld (verkleuringen en verschillen tussen bougies/cylinders) en lees zo mogelijk het storingsgeheugen eens uit.

Image

Als we dan ook geen bijgeluiden en vreemd olie- of koelvloeistofverbruik hebben, en geen temperatuurproblemen, dan mogen we veronderstellen dat het blok in de basis vrij aardig is. Bekijk ook de uitlaatzijde, waar lekkages of een niet goed functionerende lambdaregeling roet in het eten kan gooien (evenals een 'snelle' chip trouwens). Aan de inlaatzijde kun je alvast kijken of de motor stationair reageert als je remmenreiniger oid langs de inlaatpakkingen spuit, de inlaatpakkingen zijn zo tegen de hete cilinderkop natuurlijk een gevoelig punt en mogelijk kun je hier al de eerste klussen noteren.

De inlaat
Vervolgens wordt het tijd om naar de inlaatzijde te gaan kijken. Met alles gemonteerd ziet dat er vaak prima uit, maar helaas zit de meeste ellende in de vorm van oa vacuumslangen vaak letterlijk en figuurlijk verborgen onder de gasklephuizen. Voordat je dus wilt gaan afstellen op vacuum moet daaronder dus geen vacuumcrisis heersen dus tijd voor onderzoek: luchtfilterhuis eraf, luchtverzamelhuis en inlaattrechters eraf en gluren met de looplamp. Je ziet een leuke verzameling vacuumslangen, slangen naar de olieafscheider en vergeet ook de brandstofslangen niet. Je zult niet het eerste slachtoffer zijn van benzine die onder 4 Bar (en meer) in een hete motorruimte wordt gesproeid met regelmatig fatale resultaten.

Image

Image

De inlaatpakkingen zijn zoals hiervoor beschreven vaak ook wel aan vervanging toe en als de gasklephuizen toch los moeten is dat een mooie gelegenheid om de boel op te schonen, spelingen te controleren en alle bereikbare o-ringen, pakkingen en slangen te vervangen. Eén keer werk en een uitgave, maar dan kun je er weer vele jaren probleemloos tegenaan.Ik zie maar al te vaak dat men 1-2 slangetjes vervangt en de rest 'gelooft men wel' met als gevolg dat men van de ene hapering in de andere rolt. Dan is het ineens een rotauto die altijd wat mankeert terwijl het niets meer dan gewone ouderdomsverschijnselen zijn.

Image

Met de boel los kun je gelijk alles erom heen controleren, bijvoorbeeld dat stappenmotor (stationaire bypass) op werking en vervuiling, maar ook gelijk reservoir en slangen van stuurbekrachtiging, verdeelstuk van de oliekoeler, lekkende sensoren (oliedruk!) etc etc. Doe het gelijk goed en laat de injectoren reinigen en controleren en controleer bijv ook de werking van luchthoeveelheidsmeter, gaskleppositiegever, luchthoeveelheidsmeter (indien van toepassing), de balg van de luchtmeter naar het luchtverzamelhuis en een eventuele sensor voor barometrische druk om maar wat voorbeelden te noemen.

Dan wordt het tijd om de boel terug te gaan bouwen en kunnen we het eindelijk over die gasklepsynchronisatie gaan hebben!

Gaskleppen (1): mechanische synchronisatie
Met het terugplaatsen van de gasklephuizen wordt het tijd om te gaan kijken of de gaskleppen alle cilinders op een gelijke manier voeden. Van stationair (stel je staat langdurig in de file en 1-2 cilinders lopen ronduit te arm) tot aan vollast (dan wil je al helemaal geen verschillen), de gaskleppen moeten dezelfde stand bereiken, gelijk openen, gelijk sluiten, een gelijke ruststand hebben, niet te weinig openen, en niet te ver. BMW houdt hiervoor al zeer ruime fabrieksspecificaties aan (+/- 1mm gasklephoogte hetgeen overeenkomt met een potentieel verschil in vullingsgraad van 5% !!). Hier valt zeker winst te behalen, niet alleen met afstelling, maar ook met het aanhouden van flink kleinere toleranties. Met behulp van bijvoorbeeld een digitale schuifmaat is een tolerantie van +/- 0.05mm prima haalbaar. In deze fase maak je het grootste verschil.

Image

Gaskleppen (2): synchronisatie op vacuum
Na de mechanische synchro kan alles teruggebouwd worden en kan de motor worden warmgedraaid terwijl in de tussentijd controles worden gedaan op temperatuur en lekkages. De CO wordt afgesteld zodat alles eigenlijk zo goed als mogelijk is. Dan kan met een reeks identieke vacuummeters de onderdruk van de gasklephuizen worden afgeregeld. In principe om de onderdrukken van de stationaire omloopkanalen te synchroniseren met als resultaat een veel fraaiere stationairloop, maar hiermee kunnen ook de prestaties op toeren worden vergeleken. Een indicatieve waarde maar een mooie controle. Indien nodig wordt het CO bijgesteld, nogmaals een vacuum afstelronde gedaan en bij een setup met een luchthoeveelheidsmeter kan eventueel nog een aanpassing aan de luchthoeveelheidsmeter worden gedaan om eerder geknutsel of slijtages (veerspanning bijv) te corrigeren.

Image

Dan is het eindresultaat daar: een motor die fraaier stationair loopt, meer koppel en vermogen ontwikkelt, bescherming tegen schades als gevolg van te arm lopen en veelal ook nog eens een lager verbruik. Een absolute must en je krijgt er ook nog eens veel voor terug!


Regards/groeten, Jeroen

Also see our E21 Facebook Group!
User avatar
uwbuurman
E21 VIP
E21 VIP
Posts: 16477
Joined: Fri Jun 12, 2009 4:49 pm
My E21(s): 1978 type 1 323i 5speed dogleg Polaris
Location: Ljouwert

Re: Uitgelegd: gasklepsynchronisatie

Post by uwbuurman »

mooi verhaal!! duidelijk en met foto's.
It's the man next door!

1978 BMW 323i
1980 BMW 528i maior restitutio
1987 BMW 325iA cabriolet
2006 BMW 320d touring High Executive
2015 BMW 320dA touring xDrive High Executive ///Msport
User avatar
gerrit323
E21 VIP
E21 VIP
Posts: 4375
Joined: Wed Dec 22, 2004 8:44 pm
My E21(s): '82 e21 323i hartge
Location: Belgium
Contact:

Re: Uitgelegd: gasklepsynchronisatie

Post by gerrit323 »

MMMh waar hebben we dat nog gezien ... bij Stef+ uiteraard :D

Top uitleg Jeroen :thumbsup
1988 e30 320is
1992 Mazda mx5
1994 e36 m3
2015 Renault Mégane RS 275 trophy
2016 Fiat scudo workhorse
2019 Abarth esseesse



https://www.facebook.com/pages/Thielema ... 1227513195
Post Reply