Raymond's ///M en ///M's projecten draadje

[raymondw]

Inmiddels heb ik zelf kabelsetjes gemaakt om de tussen voor-en achter speakers gedeelde grounds van elkaar te scheiden. Dat heb ik gedaan met originele draden van een E34 HiFi kabelboom die toch al verknipt was en ook geen eer meer aan te behalen valt.



Ook heb ik een aparte adapter kabel gemaakt om de E28 radiokabelboom direct op de ISO-A stekker aan te sluiten. Op deze wijze hoef ik de originele bedrading niet aan te passen. Bovendien scheelt dat de nodige kabelsalade onder het dashboard.



De adapterkabels voor de voorste speakers passen mooi langs de bestaande kabelboom onder het dashboard. De bestaande stekkers voor de voorste speakers worden met krimpkous geïsoleerd en met de kabelboom samengebonden.



De blauwe stekkertjes worden zijn voor de ground van de tweaters en worden met elkaar doorverbonden. De rest is een kwestie van aansluiten en afbouwen. Dat is nog niet helemaal klaar, maar heb al wel een luisterproef kunnen doen waarbij de speakers van het HiFi Sound systeem zonder externe versterker op de Head unit zijn aangesloten.

Zonder versterker? De nieuwe Bremen Head unit heeft een z.g. Klasse D eindversterker de speaker terminals in tegenfase aanstuurt. Dat is anders dan bij de oorspronkelijke radio/cassette waarbij maximale spanningszwaai beperkt wordt tot de helft van de voedingsspanning (batterijspanning). Dat maakt dat de nieuwe Bremen twee keer zo ver kan uitsturen waardoor het maximale vermogen vier keer zo groot (en daarmee hetzelfde als de originele eindversterker) is. Zover de theorie!



Heb nog niet heel veel geluisterd, maar daar waar voorheen (standaard speakers) het geluid flets klinkt, hoor ik nu een mooi vol geluid. Natuurlijk is het geen high-end en het (tien kanaals) HiFi systeem in mijn E34 M5 is echt wel beter, maar t.o.v. het originele systeem van mijn auto is het een hele mooie verbetering. En als het nodig is kan de hele boel teruggedraaid worden.

[BertjeConti]

Mooi werk Raymond.

Wat de eindtrappen van je Bremen headunit betreft verwacht ik eigenlijk dat het nomale analoge klasse ab eindtrappen zijn, waarbij er per kanaal 2 eindtrappen in brug geschakeld zijn.
Een klasse D is digitaal, eigenlijk pwm aansturing.

[Manitoba]

Gaaf, Raymond!

Greetz,
Walter.

[raymondw]

Mooi werk Raymond.

Wat de eindtrappen van je Bremen headunit betreft verwacht ik eigenlijk dat het nomale analoge klasse ab eindtrappen zijn, waarbij er per kanaal 2 eindtrappen in brug geschakeld zijn. Een klasse D is digitaal, eigenlijk pwm aansturing.

Thanks Rob,

Met twee in brug geschakelde AB kan i.d.d. ook 2x25W (RMS) gerealiseerd worden, maar denk niet dat de Bremen die heeft omdat je daar best wel wat oppervlak en volume voor nodig hebt. Maar eerlijk is eerlijk. Er is weinig over te vinden, dus heb ik CoPilot gevraagd. Dat levert geen doorslaggevend (na te gaan) antwoord op. Maakt op zich niet zoveel uit, indirect wijzen de spec's m.i. op Klasse D. Aanwijzing die ik heb is dat voor het maximale vermogen 4x23W (RMS) wordt aangegeven. De meeste klasse D (chip) oplossingen hebben ongeveer deze specificatie bij een THD van 1%. Maar kan evengoed AB1 zijn hoor, al denk ik dat THD hoger dan 1% bij dit vermogen zal zijn omdat transistoren daarvoor in hun niet lineaire gebied bedreven moeten worden. Bij klasse D bestaat dat nadeel niet, enkel de snelheid waarmee geschakeld kan worden en de z.g. saturatie van de MOSFET welke specifiek op schakelen gericht kan zijn (dus erg lage kanaalweerstand).

Heb mijn exemplaar niet opengemaakt, misschien toch eens doen, maar dan is de resterende garantie ook weg.

N.B: Er zijn steeds meer integrated circuits verkrijgbaar (zoals bijv. van Axign) die op een enkele chip een gehele klasse D oplossing bieden. Wel is het zo dat de kwaliteit afhankelijk is van de toegepaste componenten voor het Low Pass Filter in de uitgang. Adoptie daarvan in automotive audio is al langer gaande, waarom ook niet? Biedt veel voordelen, ook voor iemand die het liefst naar Single Ended Triode concepten luistert.

[uwbuurman]

Ik wil die radio graag eens horen, Raymond! Ben erg benieuwd.

[raymondw]

Afgelopen jaar veel gebeurd - kort overzicht.

E39 530iT
Na de wat grotere reparaties (kachelventilator, differentieel lekkage) eind 2025 bleef het buiten geplande zaken opvallend rustig met de Touring die inmiddels de 320k km gepasseerd heeft. Buiten het herstellen van de beperkte roest aan de achterste kriksteunen en de bodemplaat bleven onverwachte zaken uit. Wel komen er een paar kleine zaken aan, zo begint de lak aan de dorpel rechtsvoor af te bladderen en is de plastic buis van de ruitenwissersproeiers geknapt. Deze laatste heb ik tijdelijk met een work-around onder controle gebracht. De benodigde onderdelen zijn besteld. Wel vermeldenswaard is dat mijn garagist meldde dat de achterste luchtbalgen aan het begin van het einde zijn. Uitvraag is neergelegd, maar die zijn bij BMW niet meer leverbaar.

E28 M5
Ook hier geen grote verassingen, alleen kleine verbeteringen zoals de voorste knipperlichten die zijn vervangen en het plaatsen van de voor de E28S correcte uitlaat sierstukjes die ik als NOS heb weten te bemachtigen.

E34 M5
Aan de kleine lijst begin dit jaar ben ik niet toegekomen. Een nieuwe centrale pitman arm, een nieuwe radiator en een gereviseerde waterpomp liggen klaar, echter ik merk dat het oliedruklampje pas na een aantal seconden uitgaat. De oliepomp is in 2017 vervangen, dus vermoeden is de oliedruksensor of het terugslagklepje in het oliefilterhuis. Beide helaas niet meer leverbaar. Plan B is demontage van het oliefilterhuis en een visuele inspectie van het terugslagklepje. Wellicht is deze enkel een beetje vervuild.

E32 735i
Geen grote zaken dit jaar, maar dat betekent niet dat ze er niet aankomen. Zo is de voorwielophanging aan vervanging toe en kraakt in de achterkant. Materiaallijst is opgesteld, maar nog niet uitgevraagd.

Croma turbo i.e.
Het project van dit jaar, enerzijds gedreven door het feit dat mijn ouweheer er dan nog een seizoen in kan rijden, anderzijds omdat zoals de auto er stond deze ook geen perspectief had. Het project bleek veel groter dan verwacht en had zoals Koos ook al schreef meer weg van een reddingsoperatie dan het wegwerken van wat achterstallig onderhoud. Bijna alle grote werkpakketten zijn afgerond en een eerste smoke-test is gemaakt. Resteert het oplossen van een aantal kleinere zaken. Wat we op termijn met deze auto gaan doen weten we nog niet, meerdere opties staan open.

Porsche 951
De twee jaar geleden geïnstalleerde nieuwe turbo blijkt axiale speling te hebben, zoveel zelfs dat het schoepenwiel tegen het huis aankomt. M.a.w. de grote KKK lader moet er weer uit en daar komt veel bij kijken. Work in progress.

Audi A6 2.5TDI Quattro
Tja, het is een diesel en een sta-in de weg; we hadden hem op Interweb staan en er kwamen een paar bezichtigingen, maar die hebben tot nu toe niet het gewenste resultaat gehad. Waar ik mee worstel is dat alleen de koplampen meer waard zijn dan de auto en de deuren idem, dus kan hem beter slopen dan verpatsen. Maar dat is op dit moment geen optie. Heb het ding vanwege een defecte accu nu buiten de deur gezet, kan het geld voor een nieuwe accu beter besteden.

[raymondw]

Afgelopen week waren we een paar dagen met het hele gezin in Parijs. Ik had graag met de Eurostar willen reizen (zoals ik zakelijk wel vaker doe), maar dat is met vier personen en de nodige bagage wel een begrotelijke zaak, dus werd het de Touring (E39). Van deur tot deur maakt het niet uit zoveel uit. Van Schiphol naar Gare du Nord is 3,5uur, maar voordat ik op Schiphol ben, ben ik ook bijna 2 uur onderweg en dan tel ik de marge niet mee. Met de auto is het ongeveer zes uur als je geluk hebt, want de ring Antwerpen is wel een bottleneck. Maar op dergelijke trips laat de Touring wel weer zien welke kwaliteiten deze in huis heeft. Ondanks de leeftijd en de kilometers blijft het een geweldige reisauto. En ja, de milieuzone van Parijs is geen probleem, de benodigde milieustikker had ik binnen een week in huis.

Met de Croma zijn we ook weer wat verder. Die heeft na het uitlijnen van alle vier de wielen de eerste grotere proefrit erop zitten. Buiten een paar kleine aandachtspuntjes zijn daar geen nieuwe problemen uit naar voren gekomen, dus kan nu al wel zeggen dat de gehele operatie het gewenste effect heeft gehad. Het is moeilijk objectief te zijn, maar de instabiliteit in de achterkant tijdens lastwissels is verdwenen en het rijcomfort is op het niveau zoals ik dat uit de eerste helft van de jaren negentig herinner. Voor het eerst sinds de motorrevisie (ook alweer bijna tien jaar geleden) heb ik de Lampredi viercilinder wat verder aan de tand kunnen voelen. Deze hangt gretig aan het gas en is gecultiveerder dan dat ik me herinner. Eerlijkheidshalve moet ik er wel bijvertellen dat het gehele brandstofsysteem in de loop der tijd ook is gereviseerd of vervangen (o.a. nieuwe brandstofpomp en gereviseerde en geblueprinte injectoren).

Anders dan de Porsche 944/951 waarmee ik recente ervaring heb vind ik vergelijkingen met andere vier cilinders zoals de C20XE en ce C20LET van Opel wat lastiger, herinneringen daaraan liggen toch wat verder in het verleden. Maar vergelijking tussen de Lampredi viercilinder (tenminste de 8V) met de motor van de 951 is als appels met peren. De 951 motor van een andere orde en niveau, meer een partij voor de Delta HF Integrale 16V.

Maar al met al, we zijn weer een paar stappen verder. Nu resteren de restpunten.

[uwbuurman]

Leuk man! Parijs blijft een mooie stad. Over de Croma, soms is het beter te genieten van wat het is dan te vergelijken met wat het niet is. Je hebt die auto niet om opels te verslaan, maar vanuit nostalgische overwegingen en vanwege je vader heb je 'm na jaren weer klaargemaakt. Wat een mooie prestatie en goede uitkomst. Ook voor je vader die er nu in het voorjaar nog mee kan rijden.

Bijzonder project, prima uitkomst!